GRIEKENLAND - Women Priests

Febe

Agrippiane

Alexandra

Celerina (Novae)

Bronnen:Monumenta Asiae Minoris Antiqua, vol. I – VIII, Manchester 1928 – 1962; Ute E. Eisen, Amsträgerinnen im fruhen Christentum, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1996; Kyriaki Karidoyanes Fitzgerald, Women Deacons in the Orthodox Church, Holy Cross Orthodox Press, Brookline 1998; John Wijngaards, Women Deacons in the Early Church. Historical Texts ad Contemporary Debates, Crossroad, New York 2002; Kevin Madigan and Caroloyn Osiek, Ordained Women in the Early Church: A Documentary History, John Hopkins University Press, Baltimore 2005.

De heilige Febe

City or Province	Corinthe, Griekenland
Tijd waarin ze leefde	50-60 na Chr.
Brief van Paulus aan de Romeinen 16,1-3	“Ik beveel onze zuster Febe bij u aan, die in dienst staat van de gemeente in Kenchreeën. Ontvang haar in de naam van de Heer, op een wijze die bij de heiligen past. En sta haar bij wanneer ze uw hulp ergens voor nodig heeft, want ze is velen tot steun geweest, ook mij." *)
Feestdag volgens liturgische kalender	3 september

Agrippiane

Bron	wijdingsinscriptie, mozaïek uit Patras, Griekenland, vroeg Byzantijnse periode
Datering	Vroeg Byzantijnse periode
Griekse
Vertaling	“De zeer geliefde Agrippiane, diaken van God, vervaardigde het mozaïek om haar gelofte na te komen.”

Alexandra (van Thracië)

Bron	Begrafenis inscriptie uit Apollonia, een stad in Thracië
Griekse
Vertaling	“Alexandra, subdiaken.”

Athanasia (van Delphi)

Bron	fifth-century tomb inscription from Delphi in Greece
Afbeelding
Griekse
Vertaling	“De toegewijde diakones Athanasia, die een onberispelijk en eerbaar leven leidde, als diakones geïnstalleerd door de zeer heilige bisschop Pantamianos, heeft deze gedenksteen laten oprichten. Hier rusten haar sterfelijke resten. Als iemand dit monument waagt te openen, waarin de diaken ter ruste is gelegd, moge hij delen in het lot van Judas, de (verrader) van onze Heer Jezus Christus.

Irene

Bron	Inscriptie, mogelijk daterend uit de vierde eeuw, in het kuststadje Nea Ankhialos, bij Volos, Thebe, in Tessalië
Griekse	[ KOIMHTHPION] E]IPHNHC ΔIA KONON KAI ZΩH C THC ΔOYΛH C MOY HN K[YPIOC] ΠAPEΛABETO]
Vertaling	“(Graf van) diaken Irene en Zoë, mijn slavin, die door de H(eer tot zich verheven zijn)”

Eugenia (van Nicopolis)

Bron	Gebeeldhouwd marmeren monument uit Nicopolis in Tracië
Datering	Gedateerd: 12 juni 538 na Chr.
Griekse	+Eνθαδε κατκ[ιτε] Eυγενια η της ευ[λαβους] μνημης γεναμενη δ[ιακονισσα] οκοδομησσα δομο[ν του] ενδοξου αποστολου Α[νδρε] ου κ(ε) εν σεμνη πολιτια [τε] λεσασα τον βιον μ(ηνι) Ιουνιω βί ινδ(ικτιωνι) ά βα[σλι] ας του θιοτ(ατου) κε ευσεβ(εστατου η[μων] δεσπο(του) Φλ(αβιου) Ιουστινιαν[ου] του αιωνιου Αγ(ουστου) κ[ε] Αυτοκρ[α] τορος ετους βί υπατιας Φλ(αβιου) Ιωαννου του λαμπρ(οτατου )+
Vertaling	“Hier rust Eugenia, die als prijzenswaardig in onze herinnering voortleeft, d… (steen afgebroken), die op een glorievollen manier als een heilige het huis (domo, d.i. schrijn) vervaardigde van de apostel Andreas en stierf op 12 juni van het eerste jaar van de regeerperiode van de goddelijke en eerbiedwaardige heerser (despo(tou)) Flavius Justinianus, eeuwige Augustus en keizer, in het twaalfde jaar van het consulaat (hypatia) van de edele Flavius Johannes.”

Naamloze diaken (uit Thasos in Tracië)

Bron	Inscriptie op een graf uit de vijfde of zesde eeuw in Thasos
Griekse	“…ανή..ις + διακωνισ[σα] . . . “
Vertaling	“… ane..is + diakones …”

Tetradia (van Thessalië)

Bron	Marmeren plaquette uit de zuidzijde van de citadel van Volos in Thessalië

Griekse	KOIMHTHPION TETPAΔIAC ΔIAKONOY H TIC AYTO AN YΞI ΠAPEΞEM OY ΔAΠANY CI AYTON ΠYPOC EΩ NIOY ΔHKH
Vertaling	“Graftombe van diaken Tetradia. Mocht iemand anders dan ik deze opent zal het hem de straf van het eeuwige vuur kosten.”

ACHAIA

Alexandria (van Elis)

Bron	Inscriptie uit de vierde eeuw in Elis op de Peloponnesus
Griekse	ENΘA[__________________]NOΓEN[__] ET(ΩN)KГ ΘYГA[_____________]ΔPIAΣ ΔIA[K] ANAΘPEΨAMENH Σ[_________]AΛIΦΘIΣA[__]ΠO TOY EMOY Π(AT)P(O)Σ EPENIANOY EN TOIΣ ΣΠAPΓ ANOIΣMOXΘΩ KAI EYXEΣ EΛΠIΔI TOY YIГEMOY TAΦHNE ΩΣ ΔE O Θ(EO)Σ HΘE ΛHΣEN THN OΔON TAYTHN ΠPO AYTHΣ EΠΛHPΩΣA INΔ IΔ ΣEΠTEMBPIOY IГ
Vertaling	“Hier rust (…..) enig kind, 23 jaar oud en dochter van (…..) en diaken Alexandria, gedragen en opgenomen door mijn vaders Erenianos, gewikkeld in doeken, in droefheid en gebed en vervuld van hoop door mij begraven. Naar Gods wil ging ik dit pad ten einde omwille van haar in het 14^ejaar van de regeerperiode, op 13 september.”

Andromacha

Bron	Mozaïekinscriptie uit de zesde eeuw op de linker zijde van het hoofdaltaar van de basiliek van St. Leonidas, in Klauseios, Achaië
Griekse	ΠΟΛΤΗΡΟΣ Ο ΕΥΛΒΕΣΤΑΤ[Ο]Σ ΑΝΑ[ΓΝΩΣΤΗΣ] ΚΕ ΑΝΔΡΟ ΜΑΧΑ Η ΘΕΟΦΙΛ[Ε]Σ Τ[ΑΤΗ] ΔΙΑΚ ΥΠΕΡ ΕΥ ΧΗΣ ΑΥΤΩΝ Ε ΚΑΛΙΕΡΓΗΡΑΝ
Vertaling	“Polygeros de zeer eerwaarde lector en Andromacha de zeer geliefde diaken/diacones van God, om wille van hun gelofte, maakten (deze plaats) zo mooi.”

Nikagora

Bron	Graf in het klooster van Karea op de berg Hymettos, in Athene
Griekse
Vertaling	“Ik, diacones Neikagore, rust hier”

MACEDONIË

Agatha

Bron	Inscriptie op een graftombe bij de christelijke basiliek uit de vijfde eeuw in Philippi in Macedonië
Griekse
Vertaling	“(rustplaats) van diaken Agatha en de schatmeester en linnenwever Johannes”

Axia

Literaire bron	Theodoretus van Cyrrhus, Brief Patmos 48 (44)
Datering	423-451 na Chr.
Standplaats van diaken	Cyrrhus (?)
Tekstfragment/ aanhaling vanuit de bron	“Aan diaken Axia”

Agathokleia

Bron	inscriptie uit Edessa in Macedonië
Datering	Vijfde tot zesde eeuw
Griekse
Vertaling	“Gedenksteen van Agathokleia, maagd en diaken.”

Matrona (van Stobi)

Bron	Inscriptie in het geplaveide publieke domein in Stobi, Macedonië. Een exedra is een kleine rustplaats met zitplaatsen
Datering	4^e of 5^e eeuw
Griekse
Vertaling	“Om haar gelofte na te komen, liet de zeer eerwaarde diaken Matrona de exedra plaveien.”

Posidonia

Bron	Marmeren stele, Philippi, Macedonië
Datering	Uit de vierde tot vijfde eeuw
Griekse
Vertaling	“Beroemde graven van diaken/diacones Posidonia en de minste (vrouwelijke) kanunnik Pancharia.”

Theodosia

Bron	grafsteen bij het klooster van Hagia Triade (heilige Drie-eenheid) uit de vijfde eeuw in Edessa, Macedonië
Griekse
Vertaling	“Gedenksteen van diaken Theodosia en de maagden Aspillia en Agathokleia.”

Theoprepia

Bron	inscriptie uit Bonitsa , Macedonië
Datering	Laat vierde eeuw
Griekse
Vertaling	“Hier rust de dienares des Heren, Theopretia, altijd maagd gebleven en diaken/diacones van Christus. Zij leidde een ascetisch leven, voornaam leven vol geloofsijver in de Heer, onze God.”

Moesië

Celerina (van Novae)

Bron	opdrachtinscriptie op het onderste deel van een marmeren zuil in de bisschoppelijke basiliek van Svistov, voorheen Novae
Datering	Waarschijnlijk uit de tijd van de wederopbouw van de basilliek onder Justinianus (527-565)
Griekse
Vertaling	“Van diacones Celeria”

GRIEKSE EILANDEN

Agaliasis

Bron	Inscriptie op een familiegraf uit het eiland Melos in de Cycladen, Egeïsche zee
Datering	4e eeuw
Griekse
Vertaling	“In de Heer: de priesters Asclepis, Elpizon en Asklepiodotos, alle gedachtenis waardig, diaken Agaliasis, de maagden Eutychia en Klaudiane en hun moeder Eutichia rusten hier. Aangezien dit graf vol is, bezweer ik u bij de engel die ervoor geplaatst is, dat niemand het moet wagen om hier nog iemand te begraven. Jezus Christus, help degene die dit schrijft en zijn hele familie.”

De heilige Xenia

Stad of Provincie	Eiland Kos
Periode waarin zij leefde	5e eeuw
Details uit de biografie	De heilige Xenia, ‘de Genadige’. Geboren te Rome als Eusebia, enige dochter van een senator. Ze weigerde te trouwen zoals haar ouders verlangden. Ze vluchtte met twee dienaressen naar Kos en richtte daar een vrouwengemeenschap op. Zij nam de naam Xenia (vreemdelinge) aan die de lokale bevolking haar had gegeven. Zij bekleedde het ambt van diaken. Ze bewees zich als een belangrijke lerares van het geloof.
Feestdag volgens liturgische kalender	24 januari

Vertaling door: Ben Bongaards