“Zijn Maria en Elisabet ook onder de pastores?”

Lc 1,39-56
en het pastoraat van ontmoeting

Doctoraalscriptie ter afsluiting van de theologiestudie aan de
Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht vestigingsplaats Amsterdam

door Petronella Maria Elizabeth Hogervorst-van Kampen, Juli 1997
Scriptiebegeleider: Dr J.F.M.Smit osa

Inhoud

Inleiding	1
1 Exegese	3
1.1 Lucas 1, 39-56	4
1.1.1 Afbakening van de tekst	4
1.1.2 Werkvertaling	4
1.1.3 Opmerkingen bij de vertaling	5
1.1.4 Indeling van de perikoop	7
1.1.5 Nadere analyse van 1,39-56	12
1.2 Lucas 1 en 2	23
1.2. 1 De structuur van Lucas 1 en 2	23
1.2.2 Personages in Lucas 1 en 2	26
1.3 Intertekstualiteit van Lucas 1 en 2, vooral 1 ,39-56	35
1.3.1 Het genre geboorteverhalen	36
1.3.2 'Gezegend ben jij onder vrouwen'	38
1.4 Conclusie	40

2 Iconografie	43
2.1 Iconografie van Lucas 1,39-56	44
2.2 Iconografische elementen binnen de visitatie	46
2.3 Iconografie van zes afbeeldingen van de visitatie	48
2.3.1 Koptisch textiel uit de 6de eeuw	49
2.3.2 Westminster psalter, 1200	51
2.3.3 Modena getijdenboek, ca 1390-1400	54
2.3.4 Middelrijns altaarstuk, ca 1410	57
2.3.5 Hastings getijdenboek, ca 1480	60
2.3.6 Hongerdoek van Lucy D'Souza, 1990	62
2.4 Conclusie	64
2.5 Conclusie hoofdstuk 1 en 2	66

3 Pastoraat	69
3.1 Bijbel en pastoraat	69
3.1.1 Bijbel en feminisme	70
3.1.2 Een bijbelverhaal als leidraad	72
3.1.3 Pastoraat	73
3.2 Lucas 1,39-56 en pastoraat van ontmoeting	78
3.3 Lucas 1,39-56: een inspiratie voor het pastoraat van ontmoeting in het algemeen?	83
3.3.1 Een ontmoeting tussen twee vrouwen	83
3.3.2 De betrekkelijke onbekendheid van Lc 1,39-56	84
3.4 Conclusie	85

4 Conclusie	87
Slotwoord	91
Literatuur	93
Bijlage 1 Maria en Elisabet op een mozaiek uit Porenzo. 540	99
Bijlage 2 Beschrijving van de afbeelding op de kaft	103